عرضه و تقاضا

یکی از مهمترین عواملی که در قیمت برنج ایرانی اثرگذار است بحث عرضه و تقاضا است. در مرداد و شهریور که فصل برداشت برنج است و عرضه برنج ایرانی زیاد میشود قیمت کاهش پیدا میکند و در ایامی مثل شب عید که تقاضا برای برنج افزایش پیدا میکند قیمت برنج زیاد میشود.
نوع و رقم برنج

شاید بتوان گفت به جز عامل عرضه و تقاضا مهمترین عامل مؤثر بر قیمت برنج نوع آن است. ارقام برنج ایرانی به ۲ دسته پرمحصول و کممحصول تقسیم میشوند که برنجهای کممحصول کیفیت بالاتری دارند و به واسطه اینکه در هر هکتار مقدار کمتری از آنها به دست میآید، قیمت بیشتری نسبت به برنجهای پرمحصول دارند. در کل میتوان گفت که برنجهای کممحصول مثل صدری دمسیاه، هاشمی و طارم قیمتهای بالاتری نسبت به برنجهای پرمحصول مثل فجر، ندا و شیرودی دارند.

همچنین در بین برنجهای کممحصول برنج دمسیاه را میتوان گرانترین برنج ایرانی نامید که معمولاً ۴۵ هزار تومان نسبت به قیمت برنج هاشمی و طام گرانتر است. این برنج همچنین یکی از بلندقدترین برنجهای ایرانی است و در ری کشیدن تنه به تنه برنجهای هندی میزند.
منطقه کشت محصول

۲ شهر در شمال ایران هستند که برنج آنها زبانزد است، فریدونکنار و آستانه. یکی دیگر از عوامل مؤثر بر قیمت برنج منطقهای است که برنج در آنجا کاشت میشود. البته که این اختلاف قیمت برنج ایرانی در بین مناطق مختلف فقط به خاطر معروفیت یکسری از مناطق نیست و به خاطر آب و هوا، نوع خاک یک منطقه و همچنین زاویه و میزان تابش آفتاب، بذر یک برنج در ۲ منطقه مختلف برنجهای با کیفیت متفاوتی میدهد. البته متأسفانه بسیاری از برنجهایی که به نام مناطق معروف در بازار فروخته میشود برای مناطق دیگری است که برای فروش بهتر و با قیمت بالاتر با نام شهرهای معروفتر فروخته میشوند.
ارگانیک بودن برنج

هرچند ارگانیک استاندارد سختگیرانهای است که کمتر محصولی در ایران آن را رعایت میکند و در مورد برنج نیز همینطور است اما کشاورزانی که از سموم شیمیایی در کشت برنج استفاده نمیکنند قیمت بالاتری برای برنج خود تعیین میکنند. چرا که میزان محصولی که برداشت میکنند کمتر است و اگر یک هکتار زمین به طور معمول ۲ تن و ۵۰۰ کیلوگرم برنج طارم یا هاشمی بدهد وقتی که از سموم شیمیایی استفاده نمیشود این میزان ممکن است تا ۲ تن نیز کاهش پیدا کند و به همین خاطر برنج ارگانیک و برنجی که از سموم شیمیایی در تولید آن استفاده نشده باشد قیمت بالاتری دارد. البته معمولا در تولید برنج کشت دوم از سموم بیشتری نسبت به برنج کشت اول استفاده میشود.

بوجاری و یا بوجاری نشدن برنج

برنج بعد از فرآوری در کارخانه بین ۱۰ تا ۲۰ درصد دانه شکسته در خود دارد. برای بسیاری از افراد مهم نیست که برنج یکدست دانههای کامل باشد و یا شکسته نیز در خود داشته باشد. ولی افراد دیگری نیز هستند که ترجیح میدهند برنجی که میخرند یکدست باشد تا هنگام پخت برای مهمان جلوه خوبی داشته باشد. برای همین بعد از فرآوری برنج، برنجهای به دست آمده را وارد یک الک میکنند تا بوجار شده و دانههای شکسته از دانههای کامل جدا شوند.
برنج قاطی یا یکدست

متأسفانه معضلی که بازار برنج ایرانی را دچار مشکل کرده مخلوط کردن برنجهای پرمحصول ایرانی و یا برنجهای خارجی با برنجهای درجه یک مثل طارم و هاشمی برای کاهش قیمت برنج است. با توجه به شباهت بعضی از ارقام برنج مثل شیرودی با برنجهایی مثل هاشمی شاید تشخیص این مورد برای خریداران معمولی کار راحتی نباشد. این کار باعث میشود قیمت برنج کاهش پیدا کند و تاجری که این کار را کرده سود بیشتری از برنج خود ببرد. پس اگر قیمت یک برنج به نسبت قیمت بازار خیلی پایینتر بود باید مراقب بود که برنجی که خریداری میکنید برنج مخلوط نباشد و قاطی نداشته باشد.

منبع:درکام